Wat Betekent de Afbouw van Saldering voor Zonnepaneel Eigenaren?

De achtergrond: waarom wordt saldering afgebouwd?

De beslissing om de salderingsregeling af te bouwen is niet over een nacht ijs gegaan. Al jaren was er discussie over de eerlijkheid en houdbaarheid van het systeem. In 2020 stemde de Tweede Kamer in met de Wet afbouw salderingsregeling, die een geleidelijke afbouw voorschrijft van 2023 tot en met 2031.

De kern van het probleem: de salderingsregeling was bijzonder genereus. Huishoudens met zonnepanelen konden hun teruggeleverde stroom verrekenen tegen het volledige consumentstarief, inclusief energiebelasting en netbeheerskosten. Dat zijn kosten die eigenlijk betaald moeten worden door iedereen die van het net gebruik maakt — ook degenen die terugleveren.

Het Klimaatakkoord en de energietransitie

Het Nederlandse Klimaatakkoord van 2019 stelde ambitieuze doelen voor de energietransitie: 49% minder CO2 in 2030 ten opzichte van 1990. Zonnepanelen spelen hierin een cruciale rol. Maar de manier waarop ze worden gestimuleerd, moest eerlijker en toekomstbestendiger worden.

De SDE+-regeling (Stimulering Duurzame Energieproductie) was al jaren de belangrijkste subsidievorm voor grote installaties. Voor particulieren was saldering de voornaamste stimulans. Het probleem: de kosten van SDE+ werden al zichtbaar op de energierekening van alle Nederlanders via de ODE (Opslag Duurzame Energie). De salderingsregeling voegde daar nog eens een verborgen subsidie aan toe.

Wat is saldering precies?

Saldering houdt in dat je de stroom die je teruggeleverd aan het net mag aftrekken van de stroom die je verbruikt. Je betaalt alleen voor het netto verschil. Dit systeem werkt als een virtuele batterij in het net: overdag lever je stroom, 's avonds neem je die terug — en je betaalt niets voor dit transport.

Het probleem is dat dit transport wel degelijk kosten heeft. Netbeheerders moeten het net dimensioneren op piekmomenten van teruglevering, en die kosten worden afgewenteld op alle andere verbruikers. Een huishouden zonder zonnepanelen betaalt indirect mee voor het netgebruik van buren met panelen.

Wat betekent “afbouw” praktisch?

Afbouw betekent dat het percentage van je teruglevering dat je tegen het volledige consumentstarief mag salderen, elk jaar daalt. In 2023 was dit nog 100%. In 2026 is het 36%. Na 2031 is het 0%.

Het deel dat je niet meer mag salderen, wordt vergoed tegen het lagere teruglevertarief. Dit tarief wordt bepaald door de marktprijs van elektriciteit en is doorgaans 5 tot 10 cent per kWh — versus 30-35 cent per kWh voor het consumentstarief. Dat verschil van 25 cent per kWh is precies het voordeel dat je elk jaar verder verliest.

Hoeveel kost de afbouw jou?

Een gemiddeld huishouden met zonnepanelen levert 2.000 tot 4.000 kWh per jaar terug aan het net. Bij 3.000 kWh teruglevering en een tariefverschil van €0,25 per kWh bedroeg het volledige salderingsvoordeel in 2023 circa €750 per jaar. In 2026 is dat nog maar €270 (36% van €750). Na 2031 is het €0.

Over de periode 2024-2031 verlies je cumulatief meer dan €2.500 aan salderingsvoordeel — aangenomen dat de stroomprijs stabiel blijft. Bij stijgende stroomprijzen is het verlies nog groter.

Is dit definitief?

De wet is aangenomen en treedt gefaseerd in werking. Politiek gezien is de kans op terugdraaiing klein, hoewel er regelmatig moties worden ingediend om de afbouw te vertragen of te herzien. Zonnepaneeleigenaren doen er verstandig aan om te rekenen met de huidige wetgeving en alternatieven te verkennen.

Conclusie

De afbouw van saldering is een bewuste beleidskeuze die voortvloeit uit de wens een eerlijker en duurzamer energiesysteem te bouwen. De financiële impact voor zonnepaneel-eigenaren is reëel en loopt in de honderden euro's per jaar. Wie nu actie onderneemt — via eigen verbruiksoptimalisatie of een thuisbatterij — kan het verlies aanzienlijk beperken.